Kamieniołom Ślichowice

Jest to rezerwat ścisły, przyrody nieożywionej, o pow. 0,55 ha, utworzony w 1952 roku.

Najmniejszy rezerwat przyrody na terenie Kielc, który w chwili utworzenia znajdował się daleko poza granicami miasta, a obecnie leży w obrębie dużej dzielnicy mieszkaniowej – osiedlu Ślichowice.

Teren rezerwatu to dawny kamieniołom, położony w zachodniej części miasta na obszarze Góry Ślichowica (303 m n.p.m.) w rejonie Czarnowskich Górek.

Kamieniołom eksploatowany był w okresie międzywojennym dla potrzeb kolejnictwa i drogownictwa.

Eksploatację wapieni prowadzono do 1970 roku, w wyniku czego powstały dwa kamieniołomy rozdzielone grzbietem (długość 130 m, szerokość 15-25 m). Ten właśnie wąski, skalny filar otoczony jest ochroną rezerwatową.
Celem ochrony było, zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych odkrywki skalnej z odsłoniętymi, interesującymi formami tektonicznymi w postaci charakterystycznie i wyjątkowo wyraziście przefałdowanych skał wapiennych oraz zachowanie roślinności zielnej i krzewiastej, m. in. wisienki stepowej, krzewów dzikich róż, berberysu.

W jego obrębie występują najstarsze osady geologiczne, od dolnego kambru po górny perm.

Centralna część kamieniołomu, w której widoczny jest piękny fałd, to rejon ściśle chroniony i wydobywanie tu skamieniałości jest zabronione.

W dolnych partiach kamieniołomu zachodniego spotkać można ramienionogi i koralowce, w południowej części widać cienkowarstwowe wapienie najwyższego piętra dewonu.

W jego wschodniej części znajduje się Jaskinia pod Fałdem o długości 11 m i głębokości 5 m.

Fauna kopalna w kamieniołomie jest raczej uboga i nie występuje gromadnie. Najczęściej spotyka się skamieniałości ramienionogów, liliowców, małży, trylobitów niekiedy korali. Występujące tam łupki margliste z cienkimi warstwami wapieni wraz z powyższymi skamieniałościami tworzyły się na krawędzi rafy koralowej.

Wschodni kamieniołom odsłania skały górnego dewonu.

W zachodniej ścianie, w okresie okupacji,  odsłonięto wyraźną strukturę tektoniczną. Widoczny tu leżący fałd stanowi przykład zaburzeń tektonicznych pod koniec ery paleozoicznej, kiedy to został wydźwignięty i pofałdowany cały obszar Gór Świętokrzyskich. Fałd wapienny zachował się w wąskiej listwie skalnej o grubości od 8 do 10 metrów. Oprócz niego oglądać można występowanie asfaltu, kalcytu, drobne krystaliczne skupienia pirytu i galeny.

Po wyzwoleniu Jan Czarnocki – geolog i badacz Gór Świętokrzyskich podjął działania mające na celu ochronę tego fragmentu kamieniołomu. W 1949 uznano go za pomnik przyrody, w 1952 ustanowiono rezerwat im. Jana Czrnockiego.

Powierzchnię rezerwatu porasta roślinność suchoroślowa przystosowana do podłoża kamienistego z płytką glebą górską mało zasobną w wilgoć.